World Year of Physics: blijvertjes

Werkgroep 19

H. Buisman, A. Thurlings & J. Heijn

Het World Year of Physics is een bruisend jaar geweest. Er zijn veel activiteiten opgezet, sommige werden speciaal voor het feestjaar georganiseerd, voor andere is er misschien ook na het WYP interesse. In de werkgroep Blijvertjes van het World Year of Physics (vrijdagavond) werd met deelnemers van gedachten gewisseld over de activiteiten voor (middelbare) scholieren die het verdienen geprolongeerd te worden. Bovendien werd kort stilgestaan bij andere activiteiten die in het kader van het WYP zijn ontplooid en afgerond.

Drie activiteiten werden besproken: het Techniek Toernooi, de Eureka Cup en de PDBD.

• Het Techniek Toernooi is een manifestatie voor basisscholieren, gehouden in het Land van Ooit. Schoolteams streden om flinke prijzen: Techniek Torens van 7000 euro per stuk! Het bèta-onderwijs op de basisscholen zou heel goed impulsen kunnen krijgen vanuit de middelbare school. VO-docenten zouden kunnen bevorderen dat hun leerlingen spreekbeurten houden op basisscholen of werkstukken presenteren.
  De animo voor een manifestatie wordt groter als er flinke prijzen worden uitgereikt. Dat betekent meer werk (fondswerving) voor de organisatoren, maar de kans op succes neemt er enorm door toe.
• De Eureka Cup is een wedstrijd voor VO-klassen 1 t/m 4. Afgelopen jaar werd het evenement in Amsterdam georganiseerd, door UvA, VU, Amolf en NIKHEF. Voor veel scholen betekent een wedstrijd in Amsterdam minstens vier uur reizen. Een oplossing daarvoor is de wedstrijd regionaal te maken (met een nationale finale), of nog kleinschaliger: organiseer een wedstrijd in een scholengemeenschap, of tegen je overbuurschool. De universiteiten kunnen regionaal hun rol natuurlijk (blijven) vervullen.
  Een nieuwe Eureka Cup heeft nieuwe competities nodig. Ideeën daarvoor kun je uit programma’s als scrapheap (Discovery Channel) halen. Het maken van een blijde (en dat kan op heel veel manieren) is een goed voorbeeld. Vliegtuig vouwen (het verst of het langst in de lucht) lijkt op zijn plek in Delft. Collega’s van ANW weten ook veel over ontwerpwedstrijden. Bestaande wedstrijden (bijv. ontwerpwedstrijd TUD) inventariseren, niet uit dezelfde vijver vissen.
  In het WYP werd de organisatie van de activiteiten meestal door de universiteiten verzorgd. De manifestaties nemen veel reistijd en reiskosten in beslag. Er is een veel fijnmaziger netwerk mogelijk. Door lokaal in de stad de overburen uit te dagen. In een stad kunnen overburen een leuke natuurlijke competitie aangaan. Praat eens met de buren. Regionaal kunnen de universiteiten natuurlijk de finales organiseren.
• PDBD (Proefjes die BOEM doen) is het toetje van het WYP, maar wat ons betreft zelfs een blijvend nagerecht. De doelstelling van PDBD is leerlingen aangenaam kennis te laten maken met de natuurkunde (science). Prikkelende proeven. Voor de proeven is geen wiskunde nodig, maar wiskunde kan natuurlijk wel gebruikt worden. Voor een aantal proeven wordt dan ook een verdieping geleverd. Het project ligt nu min of meer klaar op de plank. In maart wordt het uitgevoerd. De inschrijving is open.

Tot slot

‘De’ natuurkunde wil zich profileren op manifestaties. De workshop-deelnemers werd gevraagd de gelegenheden te helpen inventariseren waarbij de natuurkunde zijn gezicht kan laten zien. Voorbeelden van geschikte manifestaties zijn de Landelijke Studiebeurs (Jaarbeurs Utrecht) en Kids Adventure (in Rotterdam Ahoy). Een ander voorbeeld van een natuurkundepresentatie bij een geschikte manifestatie is op dit congres op de markt te zien: de Human Levitator. Deze laat mensen rondtollen op een sterke magneet boven een ring van supergeleiders. De kwantummechanische verklaring van dit fenomeen door Peter Kes (Universiteit Leiden) trok veel belangstelling.