Werkgroep 14
Tweemaal werd deze werkgroep gehouden. In de bijeenkomsten hebben de aanwezigen zelf delen van het project verkort uitgevoerd. Daarna was er tijd om het materiaal, dat bestond uit een reader, CD-rom met alles voor de lessen (zie afbeelding hieronder), DVD met filmmateriaal, verslagen van leerlingen, lesmateriaal, docentenhandleiding en naslagwerk in te zien. Door de hoeveelheid aan informatie en werkzaamheden kwam op vrijdagavond het doel van het project niet goed uit de verf. Door een aanpassing in het programma was dit zaterdag niet het geval. Bij beide bijeenkomsten waren de bezoekers heel enthousiast. Veel gehoorde opmerkingen waren: ‘Prachtig project en qua materiaal helemaal compleet, je hoeft het alleen zelf te geven.’ en ‘Dit is een geweldig project voor het nieuwe Bètavak’.
Samenvatting project Gammaflitsen
Gammaflitsen hebben te maken met de grootst waargenomen kosmische explosies. De energie ervan ligt in de orde van de energie van de zon, geproduceerd gedurende zijn hele leven, en dat komt hier in enkele tientallen seconden langs suizen.
Jarenlang heeft een NASA-satelliet, BATSE genaamd, metingen verricht aan deze kosmische klappen. Je moet weten dat er enkele per dag worden waargenomen. De data van deze satellieten staat op het Internet. Leerlingen halen deze gegevens op en verwerken ze in Excel tot mooie plaatjes. Niet alle grafische weergaven zijn van Gammaflitsen, er zitten ook zonnevlammen tussen en andere gebeurtenissen waarbij gammastraling wordt waargenomen.
Naast deze bezigheid krijgen de leerlingen college’s over de evolutie van sterren, materie en straling. Met de nieuwe fysische bagage, voorkennis en grafische weergaven gaan groepjes aan de slag om een passend fysisch model te maken dat deze kosmische klappen kan verklaren. Op deze wijze en met dit onderwerp, dat altijd boeit, zet je leerlingen aan om ook eens creatief en filosofisch om te gaan met fysica.
Mogelijkheden
Je kan dit project in een week draaien, mits je vakoverstijgend samenwerkt. Het aantal lessen is 8 á 9. Mijn ervaring, ik draai momenteel het project voor de zesde keer, is dat het in één periode het mooist is. Dus 6 á 7 weken. Naast het project draai ik dan de hoofdstukken straling en materie, zo krijgt deze stof voor de leerlingen een geheel andere lading. Bij vakoverstijgend samenwerken kun je denken aan werken met Maatschappijleer (ruimtevaartprogramma, investeringen, milieu), Biologie (astrobiologie), Nederlands (presenteren en verslaglegging), Informatica (materiaal zoeken en werken met Excel), Engels (vakteksten vertalen), Scheikunde (elementvorming, straling, molecuulvorming) en ANW (sterrenkijken en evolutie van sterren).
Ook is deze materie geschikt voor een profielwerkstuk.
Alle mogelijkheden en informatie is te lezen in de docentenhandleiding en het materiaal. Meer informatie over het verkrijgen hiervan: j.scheer@de-breul.nl
