Tatiana Ehrenfest-Afanassjewa

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

(Verschil tussen bewerkingen)
Ga naar: navigatie, zoeken

Versie op 20 jan 2009 21:17

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

Algemeen

Tatiana Ehrenfest-Afanassjewa (1876-1964)

Tatiana Alekseevna Ehrenfest-Afanassjewa was wis- en natuurkundige en wiskundedidacticus (Kiev, 19 november 1876 – Leiden, 14 april 1964). Zij trouwde in 1904 met Paul Ehrenfest (1880-1933), uit dit huwelijk werden twee zoons en twee dochters geboren.

Tatiana Ehrenfest Afanassjewa groeide op in St. Petersburg bij haar oom Peter Afanassjev. Na haar studie wis- en natuurkunde in Petersburg werkte zij daar als docente aan een meisjesgymnasium en aan de vrouwenuniversiteit. Tijdens haar vervolgstudie bij Felix Klein en David Hilbert in Göttingen leerde zij Paul Ehrenfest kennen. Van 1907 tot 1912 woonde en werkte het echtpaar Ehrenfest in Petersburg. In 1912 viel Paul Ehrenfest de eer te beurt Nobelprijswinnaar H.A. Lorentz op te volgen als hoogleraar theoretische fysica in Leiden.

Tatiana Ehrenfest publiceerde op natuurkundig gebied, maar trok vooral de aandacht met haar ideeën over het meetkundeonderwijs, dat zich volgens haar in drie onderwijsleerfasen diende te voltrekken: intuïtief (10-12 jarigen), systematisch (12-16 jarigen) en axiomatisch (16-18 jarigen). De intuïtieve fase werd gekenmerkt door aanschouwelijkheid, gebruikmaking van evidente begrippen en ruimtelijke verschijnselen. Een zelfzoekende houding van de leerling was daarbij essentieel. Voor zo’n propedeutische cursus stelde zij de Übungensammlung, een bundel van 200 meetkundige opgaven en activiteiten, samen. Een discussie met E.J. Dijksterhuis over de intuïtieve aanpak had in 1924 al geleid tot de verschijning van een tijdschrift voor de didactiek van de wiskunde, al spoedig onder de naam Euclides.

Vanaf 1936 werd Tatiana Ehrenfest de drijvende kracht van de Wiskunde-werkgroep van de Werkgemeenschap voor Vernieuwing van Opvoeding en Onderwijs. Hieraan namen leraren, maar ook wetenschappers als Evert Beth, Marcel Minnaert en Philip Kohnstamm deel. De werkgroep leverde, vooral na 1945, belangrijke en soms beslissende bijdragen aan de ontwikkeling van het wiskundeonderwijs in Nederland.

Als belangrijkste doel van het wiskundeonderwijs zag Tatiana Ehrenfest het ‘leren denken’. Hierover raakte zij in 1951 in een discussie met Hans Freudenthal, die toen wars was van het geloof in de vormende waarde van de wiskunde.

Manifest effect op leerplannen hebben de ideeën van Tatiana Ehrenfest niet gehad. Wel zijn invloeden zichtbaar in het nooit uitgegeven werk van Piet van Albada en in de schoolboeken van W. Reindersma en de Van Hieles. In de kijkmeetkunde, zoals die zich sinds 1975 heeft ontwikkeld, zijn letterlijk opgaven uit de Übungensammlung aan te wijzen.

Met toestemming van de redactie overgenomen uit het Biografische Woordenboek van Nederlandse Wiskundigen

Auteur: Ed de Moor


Verwijzingen

Versies van dit document

Persoonlijke instellingen
GOOGLE