NRO meetkunde uit de kunst in de klas

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

(Verschil tussen bewerkingen)
Ga naar: navigatie, zoeken
Regel 8: Regel 8:
* Project ihkv [[NRO-PPO]] (langlopend onderzoek, thema 'leren voor de toekomst')
* Project ihkv [[NRO-PPO]] (langlopend onderzoek, thema 'leren voor de toekomst')
* Dossier 405-15-547, Begroting 700 kE
* Dossier 405-15-547, Begroting 700 kE
 +
* http://www.uu.nl/onderwijs/centrum-voor-onderwijs-en-leren/meetkunde-uit-de-kunst-in-de-klas
==Achtergrond==
==Achtergrond==

Versie op 9 sep 2015 08:58

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

* intern

Inhoud

Algemeen

Achtergrond

Deze aanvraag is geïnspireerd door de Grote Rekendag 2015 (over 'meetkunde uit de kunst in de klas'), een samenwerking met Boijmans.

  • het vastleggen en verder doordenken van ontwerpoverwegingen bij het educatieprogramma rekenen van Boijmans Van Beuningen
  • het volgen van het leren van leerlingen – wat nemen ze mee uit dit programma
  • vooral denkend aan 21ste eeuwse vaardigheden die niet eenvoudig te meten zijn met LOVS
  • het leren van leraren, die in het verlengde van het rekenprogramma moeten leren lesgeven
  • ze leren werken in een organisatiemodel van het onderwijs dat expliciet ruimte laat aan onderzoekend en ontwerpend leren.

Titel

Meetkunde uit de kunst in de klas. Rekenvaardigheden in een setting van onderzoekend leren (in een school en in een museum)

Samenvatting

In het voorgestelde onderzoek staat de verbinding centraal tussen het reguliere rekenprogramma binnen de school (groep 6-8) en buitenschools leren via creatief probleemoplossen zoals dit gestimuleerd wordt in kunsteducatie-programma's van musea (zoals Boijmans Van Beuningen). In dit programma, waarin samengewerkt wordt door leerkrachten, onderzoekers en de educatieve afdeling van het museum, is veel aandacht voor meten en meetkunde aan de hand van kunst. De vraag is of de formele setting (de rekenlessen) en de informele setting (het bekijken van beeldende kunst in het museum) elkaar kunnen versterken en wat dit betekent (1) voor de inhoud van de in de rekenles aangeboden rekenlesstof en van het in het museum aangeboden educatieprogramma, (2) voor de professionaliteit van de leerkracht en de educatief medewerker en (3) voor de rekenvaardigheden en het probleemoplossend vermogen van de leerlingen.

nro_meetkunde_overzicht.jpg


Vraagarticulatie

De onderzoekers en leerkrachten/directies van de deelnemende scholen hebben elkaar gevonden in de bevinding dat door de sterke nadruk op het toetsen van leerresultaten, leerlingen en leraren zich richten op standaardrekenopgaven, zonder die in te bedden in situaties die werkelijk betekenis hebben voor kinderen. De leerlingen verliezen hierdoor hun natuurlijke nieuwsgierigheid en creativiteit in het oplossen van problemen in de wereld om zich heen. De verbinding tussen het standaardrekencurriculum en kunsteducatie biedt mogelijk een aangrijpingspunt om het reken-wiskundeonderwijs meer betekenisvol te maken. De vraag is evenwel wat de beste manier is en onder welke voorwaarden dit tot succes leidt.

Probleemverkenning

In Nederland is veel aandacht voor rekenvaardigheden in po, vo en mbo. De centrale eindtoets primair onderwijs blijft een belangrijke mijlpaal voor alle betrokkenen in het basisonderwijs. In deze toets komen met name basale rekenvaardigheden aan bod. Uit onderzoek blijkt dat ook creatief denken belangrijk is voor het leren rekenen (Mann, 2005; Kattou e.a., 2012). In het huidige onderwijs is er echter weinig ruimte voor het creatief leren denken, omdat de nadruk ligt op het selecteren en uitvoeren van bestaande rekenprocedures (o.a. Jansen e.a., 2005). In het Nederlandse onderwijs is een toenemende zorg dat in onze scholen talent wordt verspild omdat onderwijs, en in het bijzonder toetsing, niet stimulerend is voor creativiteit: het vermogen om iets nieuws te bedenken dat nuttig en zinvol is (Quinn e.a., 2005; Kim, 2011; zie ook '21ste eeuwse vaardigheden', Voogt, 2010). Het blijkt moeilijk om binnen het onderwijs een goede balans te vinden tussen de basis-rekenvaardigheden en andere vaardigheden zoals creativiteit. Een goede wisselwerking tussen de formele schoolse setting (de rekenles) en een informele setting (in dit geval het museum) zou deze balans kunnen bieden. Musea dragen graag een steentje bij aan de educatieve en maatschappelijke taken die samenhangen met het onder de aandacht brengen van het erfgoed; in het geval van Boijmans de beeldende kunst. Zo verzorgt Boijmans al enige tijd een educatief taal- en rekenprogramma, waarin basisscholen uit de regio participeren. Toch zou men nog een extra stap willen zetten en zoeken de medewerkers van het museum en de participerende leerkrachten samen naar een sterkere verbinding tussen wat er op school wordt gedaan en hoe dit in de informele setting van het museum kan worden vormgegeven. Het doel van dit onderzoek is inzicht te verschaffen in hoe gezamenlijke aandacht in zowel formele als informele settings voor enerzijds basisvaardigheden rekenen en anderzijds voor hogere-orde vaardigheden (vooral: creativiteit ) leidt tot zowel behoud van het huidige rekenvaardigheidsniveau (wellicht zelfs lichte stijging) als tot een creatievere aanpak van problemen tijdens de rekenlessen (zie ook Gravemeijer, 2010). De opbrengsten van het onderzoek beperken zich niet tot nieuwe theoretische inzichten over de relatie tussen creativiteit en rekenvaardigheid, maar zullen tevens praktisch van aard zijn. Daarbij gaat het om optimalisatie van het educatieve programma van Boijmans en de daarmee samenhangende invulling van (een deel van) de rekenlessen voor groep 6 t/m 8 op de deelnemende scholen. Dit materiaal heeft tevens uitstraling in de regio en landelijk, inclusief de daarbij horende nascholing van zowel docenten als educatief medewerkers. Voor kunsteducatie zijn de speerpunten, gebaseerd op het landelijk programma 'Cultuureducatie met kwaliteit' :

  • Groepsleerkrachten en medewerkers van culturele instellingen worden vakbekwamer;
  • Culturele instellingen (in dit geval Museum Boijmans) ontwikkelen/optimaliseren gericht aanbod.

Voor rekenen/wiskunde zijn deze opbrengsten belangrijk in de samenwerking tussen pabo's, adviescentra en onderzoekers (binnen o.a. ELWIeR en binnen de kenniskring van het lectoraat rekenen-wiskunde en didactiek ).


Onderzoeksvragen

De vraag is hoe een betere verbinding kan ontstaan tussen de aanpak die Boijmans hanteert in hun taal- en rekenprogramma (de informele setting) ten opzichte van de gerichte aandacht in de rekenles (het formele onderwijs) wat betreft rekenvaardigheden van leerlingen. We richten ons hierbij specifiek op groep 6-8 en het domein meetkunde en meten. Dit leidt tot de volgende deelvragen:

  1. Welke lessen zijn er te trekken uit voorbeelden op het gebied van de verbinding van kunsteducatie aan het schoolse leren, opdat basisscholen (in groep 6-8) activiteiten op het gebied van meetkunde en meten in een combinatie van een informele setting en een formele setting effectief kunnen uitvoeren?
    • Welke voorbeelden zijn er van een dergelijke aanpak (in Nederland en in het buitenland)?
    • Wat doet men precies en wat zijn de effecten op rekenresultaten en creativiteit?
  2. Hoe kunnen leerkrachten en educatief medewerkers geschoold worden om gezamenlijk aan het verbeteren van rekenvaardigheden en van creativiteit te werken.
  3. Is het leren van meten en meetkunde in groep 7/8 in een combinatie van een informele setting en een formele setting efficiënt - in termen van leeropbrengst en creativiteit?

Onderzoeksplan

fase activiteit opbrengst
1 (6mnd)
  • Literatuurstudie naar voorbeelden van kunsteducatie in relatie tot rekenen-wiskunde;
  • Een verkennend vragenlijstonderzoek bij musea en scholen over het verbinden van kunsteducatie en rekenen-wiskunde;
  • Analyse van de elementen van rekenen en van creativiteit in het huidige materiaal van Boijmans in relatie tot de kerndoelen rekenen/wiskunde en de de doelen van kunsteducatie.
  • Vakpublicaties
  • Wetenschappelijke publicatie


2 (12 mnd)
  • Ontwerponderzoek: Het (her)ontwerpen van leerlingmateriaal voor meetkunde en meten (groep 6-8)
  • Het ontwerpen van een professionaliseringstraject voor leerkrachten en educatief medewerkers;
  • Uitvoeren van het professionaliseringstraject.
  • Vakpublicaties
  • Website voor communicatie
  • Wetenschappelijke publicatie
3 (18 mnd) Experiment
  • Aangepaste lessen en geoptimaliseerd educatieprogramma.
  • Meten van leerresultaat en creativiteit bij leerlingen.
  • Analyse en evaluatie van het onderzoek
  • Vakpublicatie
  • Wetenschappelijke publicatie
  • Website met producten
  • Conferentie


Opbrengsten

  • Richtlijnen voor educatieve lesprogramma’s voor buitenschools leren
  • Vakpublicaties: Volgens Bartjens, JSW, e.d.
  • Wetenschappelijke output (SSCI-tijdschriften)
  • Website met lesmaterialen (en communicatiemogelijkheden)
  • Netwerk van scholen in de regio Rotterdam/Utrecht, gericht op de verbinding tussen kunsteducatie en het leren van basisvaardigheden rekenen (en taal).
  • Bijgesteld en geoptimaliseerd lesprogramma bruikbaar voor musea, waaronder Boijmans Van Beuningen


Organisatie

Partners

  • Universiteit Utrecht (Faculteit Sociale Wetenschappen): Vincent Jonker, Evelyn Kroesbergen, Eveline Schoevers, Monica Wijers
  • Universiteit Utrecht (Faculteit Betawetenschappen)
  • Hogeschool IPABO, Amsterdam: Ronald Keijzer
  • Hogeschool Rotterdam: Bas Oprins, Suzanne Verveer
  • Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam: Catrien Schreuders, Inez Veldman
  • Schiedam: Stichting Primo Schiedam: Taaltuin: Betty van Dam, Elsje Miedema
  • Rotterdam: Stichting Boor: Fridtjof Nansen School: Martijn Folkers, Aafje Gerritse

Vergaderingen Partners

  • 20150921, taaltuin, schiedam
  • 20150909, NRO, a'foort

Kernteam

  • Evelyn Kroesbergen, Eveline Schoevers, Ronald Keijzer, Monica Wijers, Vincent Jonker

Vergaderingen kernteam

in principe steeds van 14:00-15:30, in het Langeveldgebouw van de UU

  • 20151207
  • 20151102
  • 20151016
  • 20150918
  • 20150828


Toekenning NRO

  • juli 2015

In dit onderzoek staat de vraag centraal hoe een betere verbinding tussen rekenen in de buitenschoolse non-formele setting, gekenmerkt door een aanpak van Museum Boijmans Van Beuningen, en de binnenschoolse setting van het formele rekenonderwijs bijdragen aan de ontwikkeling en verbetering van de rekenvaardigheden en het creatief probleem oplossen van leerlingen uit groep 6-8 binnen het domein meetkunde en meten. De commissie vindt het onderzoeksontwerp interessant, origineel, relevant en goed aansluiten bij het thema verbinf van binnen- en buitenschools leren uit de call. Daarnaast is de probleemverkenning sterk zijn de onderzoeksvragen goed uitgewerkt in deelstudies.


Verwijzingen


Versies van dit document

  • 20150812, toekenning toegevoegd
  • 20150711, literatuur toegevoegd
  • 20150223, wikiteam
Persoonlijke instellingen
GOOGLE