Minor rekenen TienVeertien

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

Inhoud 1 Algemeen 2 Problematiek 3 Doel 4 Voor wie 5 Wat leer je? 6 Inhoud minor 7 Afronding 8 Projectgroep 9 Verwijzingen/Mogelijke bronnen 10 Versies van dit document

Algemeen

• Project
• Titel: Minor rekenen 10-14 jaar
• Looptijd periode 1: ontwikkeling van de minor loopt van november 2008 tot agustus 2009
• Looptijd periode 2: augustus 2010 - augustus 2012 (doorontwikkeling, implementatie en flankerend onderzoek)
• Doel: een te ontwikkelen module over de didactiek voor rekenen-wiskunde in het overgangsgebied po-vo, grofweg de leerlingen-leeftijdsgroep 10-14 jaar. Met veel oog voor een doorlopende leerlijn rekenen, waarbij voorbereiding op algebra een rol speelt.
• Doelgroep: leerkrachten po, docenten vo, opleiders (van pabo en lerarenopleiding), studenten van de pabo en de tweedegraads opleidingen wiskunde en leerkrachten die de minor willen inzetten voor hun professionalisering. Combinaties van deelnemers uit de verschillende doelgroepen zijn mogelijk.
• Onderwijstype: opleiding, zowel pabo als tweedegraads lerarenopleiding
• Uitvoerder(s): ELWIeR, FIsme, Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Hogeschool Utrecht, Hogeschool Windesheim, NVORWO, Ruud de Moor Centrum
• Opbrengst(en): onderwijs (minor) voor de opleiding
• Url: http://rekenen10tot14.nl

Problematiek

De kwaliteit van het rekenonderwijs, de rekenvaardigheid van de leerlingen en de aanpak van problemen zijn al jaren onderwerp van stevige discussies. De oorzaken van problemen met rekenvaardigheid zijn divers. Na de afname van de Cito-toets en in het vo wordt er niet meer voldoende geoefend en bij vrijwel al het rekenwerk in het vo wordt de rekenmachine gebruikt. Last but not least: in het po is men niet op de hoogte wat er in het vo gebeurt en andersom. De regeringscommissie "Doorlopende leerlijnen bij taal en rekenen" heeft in 2008 de minister geadviseerd prioriteit te geven aan basiskennis en basisvaardigheden voor taal en rekenen (dat betekent bijvoorbeeld inoefenen en onderhouden) en te investeren in voorwaarden om niveauverhoging te bereiken. De minor speelt hierop in.

Doel

De minor rekenen-wiskunde 10-14 draagt bij aan een vloeiende overgang rekenen-wiskunde van het primair onderwijs (po) naar het voortgezet onderwijs (vo). Hij is bedoeld om binnen po en vo rekenexperts op te leiden die een helder schoolbeleid ten aanzien van deze problematiek kunnen vormgeven.

Voor wie

De minor is geschikt voor wiskundestudenten, bovenbouwspecialisten van de pabo en po- en vo-docenten die zich willen professionaliseren tot rekenexpert van hun school.

Wat leer je?

Iemand die de minor heeft gevolgd:

• kan collega's helpen met het ontwerpen van rekenlessen, zodat die beter zijn afgestemd op de overstap van po naar vo
• kan via de methodes de doorgaande lijn onderzoeken over po en vo heen
• heeft een kritische houding ten aanzien van ontwikkelingen in het rekenonderwijs en kan bronnen op dit terrein kritisch beoordelen
• kan een rol spelen bij het onderhouden van de rekenvaardigheid en kan deze verbinden met algebraische vaardigheden
• onderhoudt contacten met collega's van andere sciencevakken
• kan een rol spelen bij het aanbieden van een leerarrangement op maat voor leerlingen met problemen rond rekenen/wiskunde
• kan in zijn reken-wiskundeles op effectieve wijze interne differentiatie en gezamenlijke interactie en reflectie realiseren

Inhoud minor

De minor bestaat uit drie onderdelen:

1. Actieonderzoek, visieontwikkeling en stage (15 ec). Gecombineerde koppels van pabo- en vo-studenten voeren tijdens de stage een actieonderzoek uit dat start vanuit onderzoeksvragen en interviews met leerkrachten en docenten. Vervolgens oriënteren de koppels zich op een onderwerp en organiseren informatieve bijeenkomsten op de opleiding. Ze ontwikkelen onderwijs voor gebruik tijdens de stage en proberen dit uit in de praktijk. Dit levert weer vragen op die anderen kunnen gebruiken voor vervolgonderzoek. De vo-studenten lopen hiervoor stage in de basisschool en pabo-studenten in het vo.
2. Cursus vakinhoud in het grensgebied po-vo met accent op de doorlopende leerlijnen (7,5 ec). Aan bod komen: breuken, procenten, verhoudingen, algebra als veralgemenisering van rekenregels, kolomsgewijs rekenen, het eindalgoritme van de staartdeling en andere onderwerpen.
3. Ontwerpen van reken-wiskundeonderwijs rondom oefenen en zorg (7,5 ec). Leerlingen op eigen niveau laten oefenen aan de hand van "handig rekenen-strategieën", heuristiek, deelbaarheid en rekenregels in samenhang met algebra, et cetera. Ontwerpen van oefenmateriaal voor leerlingen van 10 tot 14 jaar en onderwijs op maat voor zwakke rekenaars en meer begaafde leerlingen.

Afronding

Er wordt getoetst op het gebied van vak en didactiek, het onderzoeksverslag, beroepsproducten uit de stage en visieontwikkeling vanuit de koppeling theorie en praktijk

Projectgroep

• ELWIeR
• FIsme
• Hogeschool Arnhem en Nijmegen
• Hogeschool Utrecht
• Hogeschool Windesheim
• NVORWO
• Ruud de Moor Centrum

Verwijzingen/Mogelijke bronnen

• http://rekenen10tot14.nl
• Buijs, K. and Van der Zwaart, P. (2006). Aandachtsgebieden voor een doorgaande lijn rekenen-wiskunde van po naar vmbo Enschede: SLO.
• De Weerd, N. and Nielissen, G. (2009). Minor doorlopende leerlijnen rekenen-wiskunde In R. Keijzer and V. Jonker (Eds.), Over de muurtjes heen kijken. Verslag twee jaar ELWIeR Utrecht: Expertisecentrum Lerarenopleiding Wiskunde en Rekenen (Freudenthal instituut).
• Den Houting, M. (2007). Waar cijfers weer getallen zijn... Euclides, 82(6), 300-302.
• Herscovics, N. and L. Linchevski. (1994). A cognitive gap between arithmetic and algebra Educational Studies in Mathematics, 27(1), 59-78.
• Keijzer, R., Figueiredo, N., Van Galen, F., Gravemeijer, K. and Van Herpen, E. (2005). De Kern van breuken, verhoudingen, procenten en kommagetallen. discussiestuk
• Kennisbank wiskunde, mogelijkheid voor aanbieding van materialen
• Kennisbasis, in principe zou voor dit overgangsgebied een en ander in de kennisbasis beschreven moeten zijn
• MILE, videomateriaal
• Rekencoordinator, cursusmaterialen
• Rekenen in het vo (projecten als wisbaak, real, 1216)
• Rekenlijn (een parallel project dat meer eenheid wil aanbrengen in de 'curriculum- en doelen-documenten' tussen po en vo)
• Staal, H. (2006). De Kennisbank Wiskunde en competentiegericht opleiden van wiskundeleraren. Verslag van een samenwerking tussen de Educatieve Hogeschool van Amsterdam en het Ruud de Moor Centrum. Heerlen: Open Universiteit.
• _________. (2006). TAL - Breuken, procenten, kommagetallen en verhoudingen Groningen: Wolters Noordhoff.
• TienVeertien
• Van Amerom, B. (2003). Focusing on informal strategies when linking arithmetic to early algebra. Educational Studies in Mathematics, 54(1), 63-75.

Versies van dit document

• 20080904, wikiteam