Meten (Algemeen)

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

Measurement_(General) (English) intern

Inhoud 1 Algemeen 2 Achtergrond 3 Maatschappelijke relevantie 4 Verwijzingen 5 Versies van dit document

Algemeen

Meten kent veel betekenissen in en buiten het reken-wiskundeonderwijs. De woorden 'Meten' en 'meetkunde' worden vaak samen gebruikt om een leerstofdomein van rekenen/wiskunde aan te duiden. Bij meten worden grootheden als lengte, oppervlakte, inhoud, tijd, gewicht, temperatuur en (gemiddelde) snelheid getalsmatig uitgedrukt. Zo ontstaan meetgetallen als 2 m, 3 uur of 2 kg waarmee vervolgens gerekend kan worden.

Achtergrond

Het onderwijs in meten wordt tegenwoordig gekenschetst door:

• bij veel grootheden dient het maatbegrip zich geleidelijk aan te ontwikkelen (het meten begint verkennend en intuïtief bij de kleuters en wordt steeds meer geformaliseerd naarmate het kind zich verder ontwikkelt; er is sprake van een doorgaande ontwikkeling gedurende de gehele basisschoolperiode)
• alledaagse grootheden dienen nauw verbonden te zijn met de voorstellings- en belevingswerld van de kinderen (het ontwikkelen van referentiematen)
• het ontwikkelen van meetstrategieën krijgt grote nadruk (zoals het kunnen schatten op basis van referentiematen)
• de relatie tussen zowel de maten als de grootheden dienen onderzocht te worden (meten is méér dan alleen maar het kunnen manipuleren binnen het metriek stelsel)
• het rekenen met meetgetallen stelt bijzondere eisen aan het rekenen (de problematiek van de nauwkeurigheid van de meetgetallen, het afronden van meetgetallen)
• meetresultaten kunnen verwerkt worden tot tabellen en grafieken (staafdiagram, lijndiagram, cirkeldiagram) zodat deze meetresultaten overzichtelijk worden weergegeven en er gemakkelijk conclusies aan verbonden kunnen worden.

In de twee TAL-publicaties 'meten en meetkunde onderbouw' en 'meten en meetkunde bovenbouw' zijn tussendoelen en leerlijnen voor dit gebied voor het basisonderwijs beschreven. In de TAL-publicatie 'meten en meetkunde in de bovenbouw' wordt over meten het volgende gezegd: "Meten heeft betrekking op het kwantificeren van verschijnselen; het maakt deze verschijnselen daarbij toegankelijk voor het rekenen."

Uit de PPON blijkt dat leerlingen in het basisonderwijs zwak presteren op het onderdeel meten. Dit kan ermee te maken hebben dat leerlingen het systeem van maten (weergegeven in het metriek stelsel) slecht doorzien.

Een ander aspect van meten (dat op de PPON niet getoetst wordt) is de activiteit van het meten zelf: het hanteren van meetinstrumenten (liniaal, maatbeker, weegschaal, etc. ) en het aflezen ervan.

In het voortgezet onderwijs heeft meten ook een plaats bij het vak rekenen/wiskunde, maar ook bij vakken als natuurkunde en scheikunde en bij de beroepsgerichte programma's in het vmbo (zorg en welzijn, metaaltechniek etc.).

Maatschappelijke relevantie

• uit kennisbasis pabo (2009)

Het gebruik van rekenen-wiskunde in het dagelijkse leven komt nadrukkelijk naar voren bij het meten. Vrijwel alle getallen waar we in de realiteit mee te maken hebben, zijn meetgetallen. Daaraan ontleent het meten zijn betekenis. Dit komt bijvoorbeeld naar voren als we op de ver-pakking van het hiernaast afgebeelde pak rijst kijken. De meetgetallen geven gewicht, tijd, da-tum, inhoud, vermogen en voedingswaarde aan. Van de gebruiker wordt verwacht dat deze de getallen vertaalt naar de eigen situatie. Meten doen we dagelijks, al is het vaak onbewust. We verrichten meetactiviteiten bij het om-gaan met een weegschaal met geheugen, de instellingen van vrieskist, oven en magnetron, het zetten van koffie, het instellen van een tijdschakelaar of de DVD-recorder en het maken van een back-up van de computer. Verder zijn we met geld en met tijd doorlopend bezig met meetgetallen en de onderlinge relaties daartussen. Meetgetallen vindt men daarnaast veel in de media. Meten komt bijvoorbeeld naar voren bij berichten over financiën, over (voorgestelde veranderingen in de) infrastructuur, bij beschrijvingen en grafische weergaven van ontwikke-lingen in de tijd en bij verslaggeving van sportevenementen.

Verwijzingen

• ______. (2007). TAL - Meten en meetkunde bovenbouw. Groningen: Wolters Noordhoff.
• Adams, T. L. and Harrell, G. (2003). Estimation at Work (In D. H. Clements (Ed.), Learning and Teaching Measurement (pp. 229-244). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
• Buys, K. (2003). Ontwikkeling van een leerlijn: meten. Panama-Post. Tijdschrift voor nascholing en onderzoek van het reken-wiskundeonderwijs, 22(2), 3-10.
• Coben, D. and Hodgen, J. (2008). Assessing numeracy for nursing. British Society for Research into Learning Mathematics, 28(3), 18-23.
• Cockcroft, W. (1982). Mathematics counts. Report of the Committee of Inquiry into the Teaching of Mathematics in Schools. London: Her Majesty's Stationery Office.
• Haak, A. J. H. and Leever-Van der Burgh, D. (1992). De menselijk maat. Een studie over de relatie tussen gebruiksmaten en menselijke afmetingen, bewegingen en handelingen. Delft: Delftse Universitaire Pers.
• Jonker, V. and Prinsen, L. (2009). Een brug tussen doen en denken. Volgens Bartjens, 29(1), 4-6.
• Lehrer, R., Jaslow, L. and Curtis, C. L. (2003). Developing an understanding of measurement in the elementary grades (In D. H. Clements and G. Bright (Eds.), Learning and teaching measurement (pp. 1001-121). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
• Meetkunde (Algemeen)
• Meten, Meetkunde (Referentiekader Rekenen)
• Meten in het beroep
• Steinback, M., Schmitt, M. J., Merson, M. and Leonelli, E. (2003). Measurement in Adult Education: Starting with Students' Understandings (In D. H. Clements (Ed.), Yearbook of the National Council of Teachers of Mathematics (pp. 318-331). Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
• Stephan, M. L., Bowers, J. and Cobb, P. (Eds.). (2003). Supporting students’ development of measuring conceptions: Analyzing students’ learning in social context. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
• Taal van meten
• TAL (project 'tussendoelen annex leerlijnen' met o.a. aandacht voor meten)
• Van den Heuvel-Panhuizen, M. and Buijs, K. (Eds.). (2004). Young children learn measurement and geometry. Utrecht: Freudenthal instituut.
• Van den Heuvel-Panhuizen, M. and Buys, K. (Eds.). (2003). Jonge kinderen leren meten en meetkunde. Tussendoelen annex leerlijnen. Groningen: Wolters Noordhoff.
• Wegen
• Wikipedia

Versies van dit document

• 20111129, ivm kennisbasis
• 20080311, wikiteam