Leren van ervaren docenten

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

Ga naar: navigatie, zoeken

Home   All   A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z   Categorieën               Vragen               Google-zoek               Pagina toevoegen       English       intern

Inhoud

Algemeen

  • Onderzoek (2007-2009) in het kader van ELWIeR.
  • Titel: Leren van ervaren docenten. Vakdidactische competentie van docenten.
  • Uitvoerenden: Het IVLOS (Joke Daemen, Jan Vermunt)
  • Publicatie: Zie verwijzingen

Achtergrond

Met ingang van het schooljaar 2007-2008 worden voor de tweede fase van het voortgezet onderwijs de eindtermen voor wiskunde herzien, bovendien wordt de indeling van de wiskundevakken per profiel aangepast. Daarnaast wordt door een aantal docenten en medewerkers uit het Hoger Onderwijs nieuw ontwikkeld materiaal en uitgetest, vooruitlopend op een definitieve herziening in 2013. Vooral voor de vakken wiskunde C (vwo) en wiskunde D (havo-vwo) vinden aanzienlijke veranderingen plaats. Veranderingen die proberen om een betere aansluiting in het profiel te bewerkstelligen en bovendien de overgang vo-ho te verbeteren. Hiervoor zijn nieuwe wiskundeonderdelen (in vergelijking tot eerdere programma’s) toegevoegd. Het volgen van het leerproces van de eerste groep experimenterende docenten kan veel informatie opleveren die ten goede kan komen aan de opleiding van beginnende docenten en daarnaast kan het een bijdrage leveren aan de professionalisering van de groep docenten die volgen in 2010.

Onderzoeksvraag

De centrale vraag is 'Wat kunnen wij leren van het leren ervaren docenten'? Deelvragen zijn dan:

  • Welke specifieke vak- en vakdidactische competenties zetten ervaren docenten in èn ontwikkelen zij bij de voorbereiding en uitvoering van hun wiskundeonderwijs, wanneer zij werken met voor hen nieuw onderwijsmateriaal?
  • Welke karakteristieke moeilijkheden ondervinden docenten bij het vormgeven van lessen met nieuw onderwijsmateriaal?
  • Hoe kun je deze ervaren docenten ondersteunen bij deze moeilijkheden?

Onderzoeksopzet

Het onderzoek is kwalitatief van aard. Door enkele ervaren docenten te volgen tijdens hun werkzaamheden met nieuw onderwijsmateriaal willen we inzicht krijgen in leerprocessen van docenten bij het ontwerpen van nieuw onderwijs. Als afsluiting van het onderzoek wordt gekeken wat deze inzichten betekenen voor de lerarenopleiding en nascholing van docenten, in het bijzonder voor de vormgeving van de wiskundig-didactische component. Gekozen is om binnen dit onderzoek docenten te kiezen die gaan experimenteren met wiskunde C. Reden hiervoor is tweeledig. Wiskunde C wordt pas in 2013 definitief ingevoerd, hetgeen betekent dat de experimenten in alle rust worden opgebouwd en daarom organisatorisch makkelijker te volgen zijn, in tegenstelling tot wiskunde D, dat al wordt ingevoerd per 2007. Bij wiskunde C zal tegelijkertijd gezocht moeten worden naar een nieuwe didactiek, omdat sommige eindtermen erg verschillen van wat gangbaar is binnen het wiskundecurriculum. Er wordt naast cognitieve wiskundige kennis meer nadruk gelegd op de metacognitieve doelen. Door docenten uit een groep te kiezen zijn problemen die zij tegenkomen makkelijker te vergelijken.

Binnen het onderzoek onderscheiden we enkele fasen:

  • Tijdens de eerste fase wordt op basis van beschikbare theorie en in nauwe samenhang met de onderwijspraktijk een instrument ontwikkeld om de beginsituatie vast te leggen. Bij de beginsituatie wordt gekeken naar de visie van de docent ten aanzien van onderwijs in wiskunde en de eigen inschatting van de didactische expertise van deze ervaren wiskundedocenten.
  • In de tweede fase wordt gestart met monitoren van het leerproces van de docenten. Welke problemen ondervinden docenten bij het voorbereiden, uitvoeren en bijstellen van lessen die gebaseerd zijn op nieuw materiaal? Welke activiteiten ontwikkelen zij om tot oplossingen te komen en wat betekent dit voor hun leerproces?

Door middel van een video-analyse van lessen, een digitaal logboek en verslagen van bijeenkomsten van de ontwikkelgroepen willen we zicht krijgen op het leerproces van de docenten.

  • Aan het eind van de tweede fase wordt opnieuw in kaart gebracht in hoeverre de beginsituatie, dus de visie van de docent ten aanzien van onderwijs in wiskunde en de eigen inschatting van de didactische expertise van deze ervaren wiskundedocenten, is veranderd. Dit gebeurt op een zo identiek mogelijke wijze als in de eerste fase van het onderzoek, om zodoende een goede vergelijking te kunnen maken.
  • In de slotfase worden de verzamelde data geanalyseerd en worden in samenspraak met de deelnemende docenten conclusies getrokken. Deze fase wordt afgerond met het in kaart brengen van diverse mogelijkheden voor aanvullende scholing voor docenten (in opleiding). Aangezien het onderzoek kleinschalig is zullen de conclusies beperkt generaliseerbaar zijn en vooral gericht op een mogelijk vervolg waarbinnen meer docenten gaan experimenteren.


Verwijzingen

  • Daemen, J. and Vermunt, J. (2009). refworks.jpg Leren van ervaren docenten (In R. Keijzer and V. Jonker (Eds.), Over de muurtjes heen kijken. Utrecht: Expertisecentrum Lerarenopleidingen Wiskunde en Rekenen.
  • Eraut, M. (2003). refworks.jpg Transfer of knowledge between education and the workplace (In H. P. A. Boshuizen (Ed.), Expertise development: the transition between school and work (pp. 55-72). Heerlen: Open Universiteit Maastricht.
  • Eraut, M. (2004) Informal learning in the workplace. Studies in Continuing Education, Vol. 26, No. 2, july 2004
  • Hoekstra, A., D. Beijaard, J.M.G. Brekelmans & F.A.J. Korthagen (2004). Informele leeractiviteiten van docenten in de beroepspraktijk. Paper gepresenteerd op de Onderwijs Research Dagen 2004, juni, Utrecht.
  • Wubbels, Th., F.A.J. Korthagen & Broekman, H.G.B. (1997). Preparing teachers for realistic mathematics education. Educational Studies in Mathematics 32: 1-28, 1997

Versies van dit document

  • 20090429, publicatie in elwier conferentieboek
  • 20080429, wikiteam
Persoonlijke instellingen
GOOGLE