Gecijferdheid (Algemeen)

Uit Wiki reken-wiskundeonderwijs

intern

Inhoud 1 Algemeen 2 Achtergrond 3 Verwijzingen 4 Versies van dit document

Algemeen

Gecijferdheid kan globaal gesproken beschreven worden als het vermogen om op passende wijze met getallen en getalsmatige gegevens om te gaan. Meer concreet kunnen we zeggen dat iemand die gecijferd is, beschikt over kennis en vaardigheden die getypeerd kunnen worden in de volgende opsomming:

• men kan persoonlijke betekenis geven aan getallen en bewerkingen ermee,
• men ziet interne en externe structuur van getallen en maakt daar strategisch gebruik van,
• men rekent veel uit het hoofd en volgt dan een 'natuurlijke aanpak',
• men beschikt over handige modellen ter ondersteuning van het rekenen, en
• er wordt gepast gebruik gemaakt van hulpmiddelen zoals de zakrekenmachine.

Achtergrond

Wanneer we het over een gecijferde houding hebben, dan willen we daarmee zeggen dat men een groot zelfvertrouwen heeft bij het oplossen van problemen waarin hoofdrekenen en schattend rekenen aan de orde zijn. Gecijferdheid speelt niet alleen een rol binnen de opleiding tot leraar basisonderwijs (als noodzakelijke voorwaarde om een goede rekenmeester of – juf te worden). Gecijferdheid staat gedurende de gehele basisschoolperiode centraal bij de reken-wiskundelessen aan basisschoolkinderen. Een gecijferde leraar zal zijn lessen zo inrichten en zijn leerstof zo kiezen en aan de orde stellen dat de kinderen de gelegenheid krijgen zich tot gecijferde mensen te ontwikkelen.

Het onderzoek naar gecijferdheid staat (nog steeds) in de kinderschoenen. Ten eerste is een heldere definitie van het begrip noodzakelijk. Ten tweede is uitgebreid onderzoek nodig naar de verschijningsvormen van gecijferdheid en de operationalisering in 'competenties', onderwijsvormen en toetsing.

Jan de Lange (Freudenthal Instituut, Utrecht), Kees Hoogland (APS, Utrecht) en Mieke van Groenestijn (Hogeschool van Utrecht) zijn enkele onderzoekers die zich met dit onderwerp bezighouden.

Gecijferdheid of wiskundige geletterdheid is gedefinieerd (in PISA) als het vermogen om wiskunde te herkennen, te begrijpen en te gebruiken. Het is tevens de capaciteit die het mogelijk moet maken goed beargumenteerd te oordelen over de rol die wiskunde speelt, en dan wel die wiskunde die nodig is in iemands huidige of toekomstige leven, werkzame leven, sociale leven met kennissen en familieleden, en zijn/haar leven als een constructieve, betrokken en reflectieve burger.

Verwijzingen

• Adults Learning Mathematics (ALM). ALM is an international research forum bringing together researchers and practitioners in adult mathematics/numeracy teaching and learning in order to promote the learning of mathematics by adults. Contactpersoon in Nederland Mieke van Groenestijn.
• CERI - OECD - Centre for Educational Research and Innovation. The Centre for Educational Research and Innovation carries out studies and promotes an international dialogue about education across OECD countries. As part of the Organisation for Economic Co-operation and Development, based in Paris, it is a focal point for information and discussion on trends in education systems throughout the industrialised world.
• Gecijferdheid op de pabo
• Mathematical literacy
• Hoogland, K. (2003). Website gecijferdheid. Website met als onderwerp gecijferdheid.
• Jablonka, E. (2003). Mathematical literacy. In: A. J. Bishop, K. Clements, C. Keitel, J. Kilpatrick & F. K. S. Leung (Eds.), Second International Handbook of Mathematics Education (pp. 75-102). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
• Kemme, S. (2001). De leerlingen doorlopen het vak wiskunde. Een verkenning van doorlopende leerlijnen. Voortgezet onderwijs. Enschede: SLO.
• Lange, J. de (1999). Framework for classroom assessment in mathematics. National Center for Improving Student Learning and Achievement in Mathematics and Science (WCER/UW Madison WI USA) / Freudenthal institute (Utrecht University). The aim of classroom assessment is to produce information that contributes to the teaching and learning process and assists in educational decision making, where decision makers include students, teachers, parents, and administrators.wikipedia.
• Lectoraat gecijferdheid
• National Research and Development Centre for adult literacy and numeracy. NRDC is the national centre dedicated to research and development on adult literacy, language and numeracy. It was established as part of Skills for Life, the national (UK) strategy for improving adult literacy and numeracy skills. The Centre aims to improve practice and inform policy through the generation of knowledge, by creating a strong research culture and by developing professional practice. Coben, D. Adult numeracy: review of research and related literature (pdf)
• Ontluikende gecijferdheid
• PISA - OECD - Programme for international student assessment. PISA is an internationally standardised assessment that was jointly developed by participating countries and administered to 15-year-olds in schools and a survey implemented in 43 countries in the first assessment in 2000. Tests typically administered to between 4,500 and 10,000 students in each country.
• Treffers, A., Van den Heuvel-Panhuizen, M. & Buys, K. (Eds.). (1999). Jonge kinderen leren rekenen. Tussendoelen annex leerlijnen. Hele getallen onderbouw. Groningen: Wolters Noordhoff.
• Van Asselt, R. (2006). Doorstroom in onderwijs en de betekenis van een goede aansluiting. Kenniskring lectoraat instroommanagement en aansluiting. Enschede: Saxion hogescholen.
• Van den Heuvel-Panhuizen, M., Buys, K. & Treffers, A. (Eds.). (2001). Kinderen leren rekenen. Tussendoelen annex leerlijnen. Hele getallen bovenbouw basisschool. Groningen: Wolters Noordhoff.
• Van Groenestijn, M. (2010). Op weg naar gecijferdheid. Utrecht Hogeschool Utrecht.
• Van Streun, A. (2008). Over de drempels met rekenen. Consolideren, onderhouden, gebruiken en verdiepen. Onderdeel van de eindrapportage van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen.. Enschede: SLO.

Versies van dit document

• 20080313, wikiteam