Onderzoekspublicaties

Alle onderzoekspublicaties binnen Universiteit Utrecht zijn opgenomen in METIS, een onderzoekspublicatiedatabasesysteem op internet. U vindt METIS van de Universiteit Utrecht op www.metis.uu.nl.

Ga in METIS direct naar een vakgebied:

• Natuurkundedidactiek
• Chemiedidactiek
• Didactiek van de Biologie
• Wiskundedidactiek

Fisme Scientific Library

Publicaties vernieuwingscommissies bètavakken

• Modelleren en computermodellen in de βvakken - advies aan de gezamenlijke β-vernieuwingscommissies
• Eindverslag van Werkgroep Afstemming Wiskunde-Natuurkunde aan Vernieuwingscommissies Wiskunde cTWO en Natuurkunde NiNa

Kernpublicaties wiskunde

1. wiskunde als vak
   

   De missie van het FI vraagt een visie op het vak wiskunde. Voortdurend wordt onderzocht welke rol wiskunde in onze samenleving speelt en wat daarvan de consequenties zijn voor het reken-wiskundeonderwijs. De centrale vraag voor de verschillende leerlinggroepen is: Welke wiskunde moeten ze leren om als burgers, in hun beroep of in het vervolgonderwijs goed te functioneren?
   Kernpublicaties:
   Lange Jzn, J. de (1996). Using and Applying Mathematics in Education. In: A.J. Bishop, K. Clements, C. Keitel, J. Kilpatrick & C. Laborde (Eds.), International Handbook of Mathematics Education, Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Lange, J. de (2005). Wiskunde om gecijferd van te worden. Nieuwe Wiskrant. Tijdschrift voor Nederlands Wiskundeonderwijs, 24(3), Utrecht: Freudenthal Instituut, pp. 42-48. [detail >>]
   Projecten:
   [Tussendoelen en leerlijnen rekenen-wiskunde voor de basisschool: TAL.
   [Wiskundige geletterdheid en wiskunde in de beroepskolom - Winst2]
   [Samenhangend bèta-onderwijs in de tweede fase: Salvo].

2. onderwijstheorieën voor wiskunde
   

   De algemene visie op wat wiskunde is, wat leerlingen zouden moeten leren en hoe ze dat zouden kunnen leren, wordt nader uitgewerkt voor specifieke domeinen van wiskunde, zoals algebra en statistiek, maar ook voor specifieke doelgroepen, zoals leerlingen in het speciaal onderwijs. Verder onderscheiden we typisch wiskundige activiteiten als symboliseren, modelleren, generaliseren en bewijzen die onderzoek behoeven. Dit thema vraagt bovendien om interdisciplinair onderzoek; in het bijzonder met de natuurwetenschappen, onderwijskunde, taalverwerving en neuroscience.
   Kernpublicaties:
   Freudenthal, H. (1991). Revisiting Mathematics Education. China Lectures. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Gravemeijer, K.P.E., Lehrer, R., Van Oers, B. & Verschaffel, L. (Eds.). (2002). Symbolizing, modeling and tool use in mathematics education. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Lange, J. de (1987). Mathematics, Insight and Meaning - Teaching, learning and testing of mathematics for the life and social sciences. Utrecht: Freudenthal Instituut.
   Streefland, L. (1991). Fractions in Realistic Mathematics Education. A Paradigm of Developmental Research. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Treffers, A. (1987). Three dimensions: a model of goal and theory description in mathematics instruction - The Wiskobas project. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Projecten:
   [Voor- en vroegschools leren: neuroscience, prentenboeken, samen rekenen onderzocht]
   [Rekenwiskunde in het Speciaal Onderwijs]
   [Wiskundige kernbegrippen en hun didactiek van groep 7 tot klas 2, TAL, Wisbaak]
   [Computertools voor het leren van wiskunde]
   [Modelleren en samenhangend bèta-onderwijs in de 2e fase van het VO]

3. onderzoeksmethoden voor vakdidactiek
   

   Het onderzoeken van de hierboven genoemde aspecten van het wiskundeonderwijs vereist geschikte onderzoeksmethoden. Sinds de oprichting van het Freudenthal Instituut hebben onderwijsontwikkeling en klassenexperimenten hierin een belangrijke positie onder de naam ontwikkelingsonderzoek. Daarbij is een theorie ontwikkeld voor realistisch reken-wiskundeonderwijs die ontwerpheuristieken biedt voor onderwijsontwikkeling. Met nadruk melden we dat ook andere onderzoeksmethoden worden toegepast als de probleemstelling daar om vraagt. Kernpublicaties:
   Freudenthal, H. (1983). Didactical Phenomenology of Mathematical Structures. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Gravemeijer, K.P.E. (1994). Developing realistic mathematics education. Utrecht: CDbeta press.
   Streefland, L. (1991). Fractions in Realistic Mathematics Education. A Paradigm of Developmental Research. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Heuvel-Panhuizen, M. van den (2005). Can scientific research answer the `what' question of mathematics education? Cambridge Journal of Education, 35 (1), 35-53.

4. professionaliseren en implementatie
   

   Eén van de onderzoeksdomeinen betreft de initiële scholing en de professionalisering van leraren. Centrale vraag is hoe de leraar te ondersteunen in de doordenking en eventuele verbetering van de uitoefening van haar of zijn beroep. Dit behelst onder meer de vraag naar vormen van professionalisering waarbij de implementatie van nieuwe inzichten centraal staat.
   Projecten:
   [het Mile-project]
   [de Catch-website]

5. toetsen
   

   Het geven van onderwijs is onlosmakelijk verbonden met het verzamelen van kennis over wat de leerlingen weten en kunnen. Dit geldt voor alle niveaus van onderwijs, van kleuterschool tot universiteit, en zowel voor de micro-setting in de klas als voor de macro-setting van het onderwijsbeleid. Zonder kennis over de vorderingen van de leerlingen kan het onderwijssysteem niet functioneren.
   Kernpublicaties:
   Heuvel-Panhuizen, M. van den (1996). Assessment and realistic mathematics education. Utrecht: Freudenthal Instituut.
   Van den Heuvel-Panhuizen, M. and Becker, J. (2003). Towards a didactic model for assessment design in mathematics education. In A.J. Bishop, M.A. Clements, C. Keitel, J. Kilpatrick, and F.K.S. Leung (Eds.), Second International Handbook of Mathematics Education (pp. 689-716). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Lange, J. de (1987). Mathematics, Insight and Meaning - Teaching, learning and testing of mathematics for the life and social sciences. Utrecht: Freudenthal Instituut.<
   Projecten:
   [de Catch-website]

6. technologie
   

   Technologische ontwikkelingen hebben hun invloed op de inhoud en de didactiek van het wiskundeonderwijs. Kinderen doen tegenwoordig buiten school andere ervaringen op dan vroeger en van het wiskundeonderwijs worden nieuwe vaardigheden verwacht. Bovendien bieden interactieve en dynamische visualisaties allerlei mogelijkheden voor het ondersteunen van leerlingen bij het leren van wiskunde. Daarnaast is er aandacht voor de consequenties van informatie- en communicatietechnologie in de vorm van elektronische leeromgevingen en leerlingvolgsystemen.
   Kernpublicaties:
   Gravemeijer, K.P.E., Lehrer, R., Van Oers, B. & Verschaffel, L. (Eds.). (2002). Symbolizing, modeling and tool use in mathematics education. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
   Case studies: computer algebra for algebra, minitools for statistics and for calculus and kinematics.
   Projecten:
   [ Computertools voor het leren van wiskunde]
   [Games en thuis leren]